W tym artykule:
Do odkrycia doszło 17 sierpnia 2026 roku około godziny 17.00. Członkowie stowarzyszenia prowadzili poszukiwania zabytków przy użyciu wykrywaczy metali na jednym z terenów leśnych w gminie Wyrzysk.
W pewnym momencie sygnał urządzeń doprowadził ich do miejsca, które – jak się później okazało – skrywało znacznie więcej niż pojedynczy metalowy przedmiot.
Trzy karabiny ukryte w ziemi
Po odsłonięciu znaleziska oczom poszukiwaczy ukazały się trzy mocno skorodowane karabiny. Według informacji przekazanych przez Stowarzyszenie Odkrywców Historii "Dziki Nadnoteckie" były to dwa polskie karabiny systemu Mauser oraz jeden rosyjski karabin Mosin.
Stan zachowania broni pokazuje, że przez dziesięciolecia pozostawała ona w ziemi, narażona na wilgoć i korozję.
Samo zestawienie znalezionych egzemplarzy jest interesujące. Mauser i Mosin należą do najbardziej rozpoznawalnych konstrukcji wojskowych używanych w pierwszej połowie XX wieku. Na razie nie wiadomo jednak, w jaki sposób wszystkie trzy karabiny znalazły się w jednym miejscu ani kto pozostawił je w lesie.
Historia czeka na wyjaśnienie
Bez dalszych badań trudno jednoznacznie określić okoliczności powstania depozytu. Nie wiadomo, czy broń została ukryta celowo, porzucona podczas działań wojennych, czy też trafiła do ziemi już po przejściu frontu.
To właśnie takie znaleziska sprawiają, że poszukiwania historyczne potrafią przynieść zupełnie nieoczekiwane rezultaty. Nawet ponad 80 lat po zakończeniu II wojny światowej lasy w naszym regionie wciąż kryją ślady wydarzeń, które rozgrywały się tutaj przed dziesięcioleciami.
Odkrycie młodego stowarzyszenia z Nietuszkowa
"Dziki Nadnoteckie" to młode stowarzyszenie działające w Nietuszkowie koło Chodzieży. Jego członkowie zajmują się odkrywaniem i dokumentowaniem śladów lokalnej historii.
Jak przekazują przedstawiciele stowarzyszenia, poszukiwania prowadzone pod Wyrzyskiem odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organizacja posiadała wymagane zgody dotyczące prowadzenia działań na tym terenie, w tym zgodę zarządcy terenu oraz dokumentację związaną z ochroną zabytków.
Znalezisko trzech karabinów jest jednym z tych odkryć, które mogą stać się punktem wyjścia do dalszych badań nad historią miejsca. Na odpowiedź wciąż czeka jednak najważniejsze pytanie: kto i dlaczego pozostawił w lesie trzy sztuki wojennej broni?