Róża, płyta, przewodnik - obchody Roku Stanisława Staszica w Pile

Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Stanisława Staszica, w 200. rocznicę jego śmierci. Obchody Roku Staszica - obejmujące liczne wydarzenia naukowe, edukacyjne i kulturalne - odbywać się będą w całym kraju. W sposób szczególny jednak Staszica upamiętniać będzie Piła – miasto, w którym w 1755 r. przyszedł on na świat.

- Inauguracja obchodów rozpocznie się w Pile (20 stycznia, w rocznicę śmierci Staszica – PAP) przy pomniku Stanisława Staszica, gdzie oddamy hołd jego pamięci poprzez uroczyste złożenie kwiatów. Równocześnie reprezentacja z Piły weźmie udział w uroczystościach w Warszawie przy grobie Staszica oraz w otwarciu wystawy w Sejmie RP poświęconej życiu i działalności wybitnego Pilanina – powiedziała PAP prezydent Piły Beata Dudzińska.

W ramach obchodów Roku Staszica jego postać będzie także obecna w przestrzeni miejskiej Piły. Pojawią się m.in. nowe tablice wjazdowe do miasta, podkreślające fakt, że to właśnie Piła jest "grodem Staszica", a jedna z głównych ulic miasta zostanie ozdobiona tematycznymi proporcami.

- W Pile przygotowujemy również wyjątkowe inicjatywy edukacyjne i kulturalne. Wspólnie z wydawnictwem Unitex wydamy album "Urodziłem się w mieście Piła…", w którym Stanisław Staszic stanie się symbolicznym przewodnikiem po współczesnym mieście. Jednym z ważniejszych wydarzeń będzie także chrzest róży imienia Stanisława Staszica – symbolu pamięci, trwałości i ciągłości wartości, które po sobie pozostawił – zaznaczyła Dudzińska.

Zainteresowani dziedzictwem Staszica będą mogli wyruszyć także w ogólnopolską trasę "Śladami Staszica" - rozpoczynającą się i kończącą w Pile. Jak tłumaczyła prezydent miasta, "w jej trakcie uczestnicy będą zbierać okolicznościowe pieczątki i poznawać miejsca związane z życiem i działalnością Staszica".

- Liczne wydarzenia edukacyjne, wystawy i inne inicjatywy kulturalne będą odbywały się przez cały rok. Wszystkie te działania są wyrazem naszej troski o dziedzictwo Staszica oraz zaproszeniem do wspólnego przeżywania roku, który łączy historię z teraźniejszością i przyszłością - podkreśliła.

W Pile powołany został Komitet Obchodów Roku Stanisława Staszica, którego honorowym członkiem jest Prezydent Miasta Piły, a przy którym aktywnie działa także Muzeum Stanisława Staszica. Komitet koordynuje działania w całym kraju, w tym współpracę z instytucjami noszącymi imię Staszica oraz placówkami i organizacjami kulturalnymi w Polsce.

Dyrektor Muzeum Stanisława Staszica w Pile Joanna Rychlik-Łukasiewicz przekazała PAP, że "ten rok zapowiada się niezwykle interesująco; będzie pełen wydarzeń, które pozwolą nam wspólnie uczcić pamięć i dorobek jednego z najwybitniejszych polskich myślicieli i działaczy społecznych".

Jak wskazała, 20 stycznia - w dzień śmierci Staszica - odbędą się uroczystości przy jego grobie w Warszawie oraz pod jego pomnikiem w Pile. Kolejnego dnia, 21 stycznia, w Sejmie RP zaprezentowana zostanie specjalna wystawa poświęcona Staszicowi – "Być narodowi użytecznym", a pod koniec miesiąca, 26 stycznia, w Pałacu Staszica w Warszawie odbędzie się Konferencja Staszicowska, która zgromadzi ekspertów i pasjonatów jego życia i dzieła.

- Luty przyniesie kolejne ważne wydarzenia – 6 lutego Muzeum Okręgowe w Pile organizuje konferencję poświęconą Staszicowi i jego epoce, Muzeum Stanisława Staszica jest współorganizatorem. Jednym z ciekawszych wydarzeń też jest planowana na luty inauguracja trasy turystycznej śladami życia i działalności Stanisława Staszica. Będzie to wyjątkowa okazja, by poznać miejsca związane z jego historią i wpływem na rozwój Polski – podkreśliła.

Dodała, że na początku marca, podczas uroczystej sesji Rady Miasta Piły z okazji urodzin miasta, odbędzie się symboliczny chrzest róży Staszica.

Kwiaty – jak informował Urząd Miasta Piły – mają pojawić się w przestrzeni miejskiej, a mieszkańcy będą mogli kupić ją do swoich ogrodów podczas Krajowej Wystawy "Miasto-Ogród".

- 19 marca zapraszamy na wykład kustosza Muzeum Stanisława Staszica – dra Macieja Usurskiego w Wilanowie, który przybliży postać Staszica słuchaczom UTW. Dzień później, z rewizytą do Muzeum przyjedzie Uniwersytet Trzeciego Wieku z Wilanowa, aby poznać miejsce urodzenia wybitnego Pilanina. Maj to z kolei czas wyjazdu dzieci z Piły do Warszawy – to wyjątkowa szansa dla młodego pokolenia, by odwiedzić grób Staszica oraz miejsca, które do dzisiaj są świadectwem działalności Staszica w Warszawie – zaznaczyła Rychlik-Łukasiewicz.

Na początku czerwca natomiast, w Parku Staszica w Pile, zostanie otwarta jubileuszowa wystawa, zaś pod koniec miesiąca, wystawa "Kto nam odkrył Tatry" zostanie zaprezentowana w Zakopanem.

- Wrzesień to czas konferencji w Żelazowej Woli, gdzie Muzeum Staszica będzie aktywnie uczestniczyć w wydarzeniu. Na zakończenie roku, 5 listopada, będziemy świętować urodziny Stanisława Staszica podczas uroczystego podsumowania całorocznych obchodów. W listopadzie planowane jest także wydanie i prezentacja płyty jazzowej inspirowanej jego postacią – podkreśliła Rychlik-Łukasiewicz.

Urodzony w Pile Stanisław Staszic (1755-1826) był polskim działaczem oświeceniowym, pionierem spółdzielczości, pisarzem polityczny i publicystą, filozofem i tłumaczem, przyrodnikiem: geografem i geologiem, księdzem katolickim. Był także m.in. członkiem Izby Edukacyjnej Księstwa Warszawskiego, ministrem stanu Księstwa Warszawskiego, ministrem stanu Królestwa Polskiego. W uchwale ustanawiającej rok 2026 Rokiem Stanisława Staszica podkreślono, że Staszic "bez wątpienia należy do grona najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia".