Duża zmiana prawa z dnia na dzień!
Nowe przepisy wchodzą w życie w terminie podanym w akcie prawnym. Okres między ogłoszeniem aktu prawnego a jego wejściem w życie nazywa się "vacatio legis". Jest on potrzebny na dostosowanie się różnych podmiotów do nowych norm prawnych. W ważnych sytuacjach przepisy mogą obowiązywać od momentu ich ogłoszenia. Tak stało się tym razem. O jaką zmianę chodzi?
Prawo w naszym kraju jest tworzone przez różne akty prawne. Mają one odpowiednią hierarchię. Najważniejsza jest Konstytucja, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe, ustawy, rozporządzenia, rozporządzenia z mocą ustawy oraz akty prawa miejscowego.
Należy pamiętać, że prawo to nie tylko zbiór aktów prawnych, ale także orzecznictwo sądów oraz zasady prawne.
Orzecznictwo sądów odgrywa ważną rolę w stosowaniu prawa. Jak duże ma znaczenie, można zaobserwować na przykładzie z tego tygodnia. Zapadło orzeczenie, że sąd drugiej instancji już nie może rozpatrywać spraw w składzie jednoosobowym. Choć decyzja dotyczyła jednej sprawy z dziedziny prawa pracy, to właśnie Sąd Najwyższy nadał jej znaczenie zasady prawnej i to w trybie natychmiastowym.
Zmiana obowiązuje zatem od 26.04.2023 r. Zatem od środy, wszystkie sprawy cywilne trafiające do sądu drugiej instancji, będą musiały być rozstrzygane, nie przez jedno, a trzyosobowe składy. Ta jedna decyzja dotyczyć będzie milionów spraw cywilnych.
Taka rewolucja dotycząca składu będzie stanowić duży problem dla sądów. Jest to spowodowane tym, że ilość sędziów jest po prostu niewystarczająca i zmiana ta z pewnością wpłynie na tempo rozpatrywania spraw.
Warto wiedzieć, że Trybunał Konstytucyjny może również ocenić, czy wprowadzone zmiany są zgodne z Konstytucją. Ta spora zmiana dotycząca składu sądów będzie stanowić duże wyzwanie dla całego systemu sądownictwa. Trzeba będzie dokonać nie tylko reorganizacji wewnątrz, ale najpewniej zadbać też o dodatkowe miejsca pracy dla sędziów w sądach, aby przyśpieszyć tempo rozpatrywania takich spraw.
Z tego co możemy zauważyć w środowisku prawniczym, decyzja raczej cieszy się uznaniem. Problemem jest jednak nowa organizacja pracy sądów.
W obliczu tych zmian, zarówno prawnicy, jak i cały system sądownictwa będą musieli dostosować się do nowego porządku, aby zapewnić sprawiedliwe i efektywne rozstrzyganie spraw.