Nie wszyscy mają zagwarantowany dostęp do darmowej opieki zdrowotnej. Przy wizycie w placówce medycznej warto sprawdzić, czy w systemie eWUŚ nasz status świeci się na zielono (czyli mamy ubezpieczenie) czy na czerwono (brak uprawnień do świadczeń NFZ).
W 2025 roku osoby bez ważnego ubezpieczenia muszą liczyć się z koniecznością opłacania wizyt i leczenia z własnej kieszeni.
Kiedy tracimy prawo do ubezpieczenia NFZ?
W Polsce dostęp do publicznej opieki zdrowotnej przysługuje osobom ubezpieczonym obowiązkowo, osobom, które ubezpieczyły się dobrowolnie oraz niektórym grupom uprawnionym na podstawie przepisów prawa. Jednak w pewnych sytuacjach prawo do darmowego leczenia wygasa.
Najczęściej dzieje się to 30 dni po zakończeniu ubezpieczenia zdrowotnego, np.:
- po utracie pracy, jeśli nie jesteśmy zgłoszeni do ubezpieczenia jako członek rodziny,
- po zamknięciu działalności gospodarczej,
- po zakończeniu nauki – absolwenci szkół średnich mają jeszcze 6 miesięcy ubezpieczenia, a studenci 4 miesiące,
- po stracie statusu osoby bezrobotnej,
- w przypadku urlopu bezpłatnego – prawo do świadczeń wygasa po 30 dniach,
- po śmierci osoby, która zgłosiła członków rodziny do ubezpieczenia – wówczas tracą oni prawo do świadczeń po miesiącu.
Co zrobić, jeśli system pokazuje „czerwony” status?
Jeśli podczas wizyty w przychodni system eWUŚ wyświetli czerwony status, warto najpierw upewnić się, czy to nie błąd systemowy. Może się zdarzyć, że informacja o ubezpieczeniu nie została jeszcze zaktualizowana.
W takiej sytuacji można przedstawić dokument potwierdzający ubezpieczenie, np. umowę o pracę, potwierdzenie opłacenia składki zdrowotnej lub zgłoszenie do ubezpieczenia przez członka rodziny.
Jeśli jednak nie mamy prawa do ubezpieczenia, konieczne będzie opłacenie wizyty i leczenia z własnych środków.
Dobrowolne ubezpieczenie – ile kosztuje?
Osoby, które utraciły prawo do leczenia w ramach NFZ, mogą wykupić dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. Koszt składki w 2025 roku wynosi 769,43 zł miesięcznie (styczeń-marzec 2025 r.). Osoby, które nie opłacą składki, będą musiały płacić za leczenie prywatnie lub znaleźć inne źródło ubezpieczenia, np. zgłoszenie przez pracodawcę, współmałżonka lub uczelnię.
Jak sprawdzić swój status w NFZ?
Najprostszy sposób to wizyta w przychodni lub szpitalu – wystarczy podać swój PESEL i potwierdzić tożsamość dowodem osobistym, paszportem lub prawem jazdy. Uprawniona osoba w placówce sprawdzi, czy system potwierdza prawo do świadczeń.
Warto upewnić się, że nasze dane są aktualne i w razie potrzeby podjąć kroki, aby nie stracić dostępu do bezpłatnej opieki zdrowotnej.
