Czego nie wrzucać do śmietnika? Oto lista rzeczy, które nie powinny tam trafić
Segregowanie śmieci to dziś standard w wielu domach. W praktyce jednak do pojemników na odpady zmieszane nadal trafiają rzeczy, które absolutnie nie powinny się tam znaleźć. Zużyty sprzęt elektryczny, przeterminowane lekarstwa, stare ubrania czy gruz budowlany wciąż zbyt często lądują w zwykłym koszu. Nie zawsze wynika to ze złych intencji – częściej powodem jest brak jasnej informacji, gdzie właściwie oddać problematyczne odpady.
Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w 2024 roku z gospodarstw domowych odebrano 12,2 mln ton odpadów komunalnych, co stanowiło 86,2 proc. wszystkich wytworzonych odpadów komunalnych. Ponad połowa z nich trafiła do odzysku, jednak wciąż to za mało.
– Najczęściej do odpadów zmieszanych trafiają rzeczy, których mieszkańcy nie kojarzą z systemem selektywnej zbiórki. To drobny sprzęt elektryczny, przeterminowane leki, zużyte baterie czy tekstylia. Tymczasem dla każdej z tych frakcji istnieje odrębna ścieżka postępowania – tłumaczy Lisa Scoccimarro, liderka Akademii Ekologicznej Amest Otwock.
Elektroodpady i sprzęt AGD
Zużyty sprzęt elektroniczny nie powinien trafiać do kosza na odpady zmieszane. Dotyczy to zarówno dużego AGD, jak i drobnych urządzeń – czajników, suszarek, ładowarek, zabawek na baterie czy telefonów. Zawierają one metale oraz elementy, które mogą zostać poddane recyklingowi. Sprzęt można oddać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), a w przypadku zakupu nowego urządzenia – przekazać sprzedawcy w ramach zasady "sprzęt za sprzęt". W wielu miejscowościach działają również czerwone pojemniki na małe urządzenia elektryczne i baterie.
Leki i odpady niebezpieczne
Przeterminowanych leków nie należy wyrzucać ani do kosza, ani do toalety. Substancje czynne mogą przedostawać się do wód i gleby. Umieszczenie ich w odpadach zmieszanych wiąże się z ryzykiem zanieczyszczenia środowiska. W większości aptek dostępne są specjalne pojemniki na zużyte medykamenty. Do PSZOK-ów trafiają również farby, rozpuszczalniki, chemikalia czy środki ochrony roślin.
Tekstylia i ubrania
Od 2025 roku tekstylia podlegają odrębnej zbiórce. Ubrania w dobrym stanie można przekazać organizacjom charytatywnym lub punktom ponownego użycia. Zniszczone materiały są zbierane selektywnie i kierowane do recyklingu materiałowego. Warto rozważyć także naprawę lub sprzedaż. Wydłużenie życia ubrań ogranicza ilość odpadów i zmniejsza zapotrzebowanie na nowe surowce.
Odpady budowlane i remontowe
Gruz, ceramika, resztki paneli czy elementy armatury łazienkowej nie są odbierane w ramach standardowej zbiórki odpadów komunalnych. Niewielkie ilości można oddać do PSZOK-u, natomiast przy większych pracach remontowych konieczne jest zamówienie specjalnego kontenera. Nieprawidłowe pozbywanie się takich odpadów sprzyja powstawaniu dzikich wysypisk. W 2024 roku zlikwidowano w Polsce ponad 12,7 tys. nielegalnych miejsc składowania odpadów, z których zebrano 39,5 tys. ton odpadów. Dane te pokazują, że problem wciąż pozostaje aktualny.
– Podstawą jest znajomość lokalnych zasad postępowania z odpadami. Każda gmina publikuje informacje o punktach zbiórki oraz o tym, jakie frakcje są tam przyjmowane. W przypadku wątpliwości warto korzystać z dostępnych wyszukiwarek odpadów lub kontaktować się bezpośrednio z urzędem gminy – podsumowuje Lisa Scoccimarro.
